Ber – náttúruleg hollusta

Ber eru náttúrulegur hollustugjafi og því full ástæða til að hvetja fólk til að tína ber og nýta sér þau, bæði til að borða beint og í matargerð. Ekki skaðar að með því að fara í berjamó með nesti og ílát fyrir ber skapast skemmtilegar samverustundir með fjölskyldu og vinum.

En hvað er svona hollt  við berin?

Ber eru auðug af vítamínum, steinefnum, andoxunarefnum og trefjum. Sérstaklega eru þau rík af C- og E- vítamíni, þá aðallega í aðalbláberjum og bláberjum. Bæði þessi vítamín eru andoxunarefni en þau hindra myndun skaðlegra sindurefna í frumum líkamans. Þessi sindurefni eru talin tengjast hrörnun og því að ákveðnir sjúkdómar þróast í líkamanum, s.s. krabbamein, æðakölkun og ský á auga. Rannsóknir hafa sýnt að bláber hafa sérstaklega mikla andoxunarvirkni en auk áðurnefndra vítamína er litarefnið anthocyanin, sem gerir þau blá, virkt andoxunarefni en það er talin vera ástæðan fyrir þessari sérstöðu bláberjanna. Töluvert er af járni í krækiberjum en rannsóknir sýna að mörg börn og konur á Íslandi fá ekki nægjanlegt magn járns úr fæðunni. Krækiber og aðalbláber eru einnig trefjarík en trefjar eru nauðsynlegar fyrir eðlilega meltingu. Þeir sem eru að huga að þyngdinni geta glaðst yfir því að óhætt er að borða töluvert af berjum.  Í 100 g,eða 1,5 dl, eru ekki nema á bilinu 27-60 hitaeiningar, minnst í krækiberjum en mest í bláberjum. Sama magn af bláberjum veitir 38 mg af C-vítamíni sem eru tæplega 2/3 hlutar af ráðlögðum dagskammti og fimmta part af ráðlögðum dagskammti fyrir E-vítamín.

Varðveitum hollustuna – og minningarnar

Þó gott sé að tína berin beint upp í sig þá fara margir í berjamó til þess að tína nægilegt magn af berjum til að taka með heim og nýta í matargerð, strax eða yfir vetrarmánuðina. Nýtínd ber eru bragðmeiri ef að þau eru borðuð við stofuhita heldur en ef að þau eru köld. Til að varðveita hollustuefnin sem best eru berin fryst og þess gætt að merja þau ekki. Best er að frysta þau lagskipt í boxi og helst ekki mjög mikið magn í hverju. Eins er gott að stilla magninu í hóf ef berin eru fryst í poka. Þetta er til að þau frystist sem jafnast og verði fyrir sem minnstu hnjaski. Svo eru sultur og saft úr berjum alltaf jafnvinsæl og minna okkur á sumarylinn og ferðina í berjamó í kuldanum og skammdeginu í vetur.

Í dag er almennt mælt með því að þvo berin vel áður en þau eru borðuð eða fryst en hingað til hefur verið  óhætt hér á landi að stinga upp í sig einni og einni lúku af nýtíndum berjum í berjamó án þess að þvo þau áður.

Grein þessi birtist fyrst á vef landlæknis en hefur verið uppfærð.

 

 

 

.

Höfundur greinar