Vítamín – mikilvægur fróðleikur

Hvað eru vítamín?

Án vítamína er ekkert líf. Þau eru nauðsynleg til að viðhalda lífinu.  Hvort tveggja getur skortur eða ofneysla vítamína valdið sjúkdómum. Flest okkar fá nægileg vítamín úr fæðunni, en sumir þurfa viðbót. Við þurfum á öllum vítamínunum að halda.

Sumir halda, að vítamín geti komið í stað matar, eða minnkað þörf fyrir mat. Það er alrangt. Þau innihalda engar kalóríur, prótein, steinefni, fitu eða vatn, en þau eru nauðsynleg, vegna upptöku þessara efna til að þau nýtist okkur. Eins konar hjálparefni, mætti segja.

Þótt aðeins sé skortur á einu vítamíni, getur komist ójafnvægi á starfsemi líkamans. Öll vítamínin eru líkamanum mikilvægir hvatar. Þess vegna er nauðsynlegt að borða eins fjölbreytta fæðu og hægt er.

Fjölbreytt mataræði ætti að nægja í flestum tilvikum en þó er almennt mælt með því að taka inn D- vítamín sérstaklega yfir vetrarmánuðina hér á Íslandi.   Margir gera sér ekki grein fyrir því, að grænmeti og ávextir missa smám saman vítamín ef þau eru geymd lengi. Þess vegna er svo mikilvægt að hafa aðgang að fersku hráefni til að fá sem mest vítamín úr fæðunni. Hraðfrystur matur, sem var frystur alveg ferskur, getur stundum verið auðugri af vítamínum en grænmeti, sem hefur verið geymt lengi, eða við stofuhita.

Hvernig er best að geyma vítamín?

Mikilvægt er að geyma þær á dimmum, svölum stað. Annars er hætt við uppgufun úr pillunum. Vítamínin á að geyma í lokuðum ílátum, gjarnan í kæli. Setja má nokkur hrísgrjón í glasið. Þau draga til sín raka.

Hvenær er best að taka inn vítamín?

Vítamín á helst að taka inn eftir máltíð t.d. eftir aðalmáltíð dagsins. Aldrei á fastandi maga. Annars eru meiri líkur á þau skolist burt með þvaginu. Þetta á sérstaklega við um vatnsleysanlegu vítamínin B og C, en þau fituleysanlegu A, D, E og K geta geymst í líkamanum allt að sólarhring og auk þess að hluta til í lifrinni enn lengur.